Jesse Pollak – người đứng đầu Base – vừa tuyên bố một điều mà ít ai dám nói: 'Tôi đã thất bại.' Trong một bài đăng thẳng thắn, anh thừa nhận rằng tầm nhìn về mạng xã hội trên chuỗi của Base đã không còn khả thi. 'Chúng tôi đã cố gắng biến Base thành quê hương của các nhà sáng tạo nội dung, nhưng thị trường không đáp lại như kỳ vọng,' anh viết. Dữ liệu cho thấy Zora, nền tảng NFT phát hành token nội dung, chỉ còn giao dịch 110.000 USD/ngày từ đỉnh hơn 50 triệu USD. Số lượng nhà sáng tạo trên nền tảng này giảm từ 32.000 xuống chỉ còn 512. Con số ấy không phải là một 'điều chỉnh nhỏ' – nó là một trận động đất. Pollak nói thẳng: 'Đó là một cú đấm vào mặt.'
Bối cảnh của câu chuyện này bắt đầu từ năm 2023, khi Base ra mắt như một giải pháp L2 của Coinbase, hứa hẹn sẽ đưa hàng triệu người dùng vào Web3 thông qua các ứng dụng xã hội. Hợp tác với Zora, Farcaster, và hàng loạt dự án SocialFi, Base nhanh chóng trở thành điểm nóng của 'nhà sáng tạo kinh tế'. Token chủ đề do người dùng phát hành – giống như friend.tech – đã tạo ra một cơn sốt đầu cơ. Vào thời kỳ đỉnh điểm, Zora xử lý 117.000 token nội dung mỗi ngày, với hơn 20.000 nhà giao dịch hoạt động. Nhưng bong bóng vỡ nhanh chóng. Đến đầu năm 2026, chỉ còn 638 token được phát hành mỗi ngày, và số nhà giao dịch lao dốc còn 1.429. Pollak mô tả đó là 'sự sụp đổ của kỳ vọng phi thực tế'.
Thất bại này không phải do công nghệ – Base vẫn là một L2 mạnh mẽ với OP Stack. Vấn đề nằm ở mô hình kinh tế: token nội dung là một cấu trúc Ponzi thuần túy, chỉ tồn tại khi có dòng tiền mới đổ vào. Khi cơn sốt tàn, người dùng bỏ đi, nhà sáng tạo không còn động lực. Pollak nhìn nhận một cách lạnh lùng: 'Cơ chế này đã thúc đẩy bong bóng đầu cơ, nhưng không tạo ra giá trị thực. Người dùng đến để kiếm lời, không phải để kết nối. Và một khi không còn lợi nhuận, họ ra đi.' Điều đáng chú ý là chính Pollak cũng phát hành token cá nhân $jesse, vốn được coi là biểu tượng cho những thử nghiệm này. Anh cam kết sẽ duy trì token đó, nhưng thừa nhận nó không còn ý nghĩa kinh tế.
Trước thực tế đó, Pollak đã đưa ra quyết định mang tính chiến lược: giao Base App – ứng dụng chain front-end – lại cho Coinbase, và mời Jordan Fish (Cobie) – một KOL kỳ cựu trong lĩnh vực DeFi và meme coin – tiếp quản. Bản thân Pollak sẽ tập trung vào phát triển giao thức Base, và đặc biệt là chuyển hướng sang ba trụ cột mới: giao dịch, thanh toán stablecoin và AI Agent. 'Chúng tôi sẽ không còn là nền tảng xã hội nữa. Base sẽ trở thành lớp hạ tầng tài chính mở, nơi người dùng có thể giao dịch bất kỳ tài sản nào, thanh toán bằng stablecoin với phí gần như bằng 0, và sử dụng các tác nhân AI để tự động hóa chiến lược đầu tư của mình,' anh nói.
Phân tích của tôi từ dữ liệu cho thấy hướng đi này có cơ sở. Base vẫn có lợi thế lớn nhờ kênh pháp lý của Coinbase: hàng triệu người dùng đã xác thực KYC, có thể nạp rút fiat dễ dàng. Trong khi đó, thị trường stablecoin đang bùng nổ tại các nước đang phát triển, nơi lạm phát tiền tệ địa phương buộc người dân tìm kiếm phương tiện lưu trữ giá trị thay thế. Base có thể nắm bắt sóng này nếu tích hợp sâu với Circle và các sàn giao dịch lớn. Về AI Agent, đây là câu chuyện còn rất sớm, nhưng Base với tư cách là L2 của Coinbase có thể thu hút các nhà phát triển muốn xây dựng bot giao dịch thông minh trên chuỗi.
Tuy nhiên, tôi cho rằng có một góc nhìn trái ngược đáng suy ngẫm. Việc từ bỏ SocialFi đồng nghĩa với việc Base mất đi sự khác biệt hoá so với các L2 khác. Arbitrum đã có hệ sinh thái DeFi sâu hơn, Solana dẫn đầu về thanh toán stablecoin và AI agent. Base giờ đây chỉ còn là 'cánh tay nối dài' của Coinbase – một lợi thế nhưng cũng là điểm yếu, vì nó phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược của tập đoàn. Hơn nữa, việc Cobie tiếp quản Base App có thể kéo dự án vào con đường đầu cơ meme coin, mâu thuẫn với tầm nhìn 'tài chính nghiêm túc' mà Pollak mới tuyên bố. Cobie nổi tiếng với những vụ pump và dump – liệu anh ta có biến Base App thành một sàn giao dịch meme coin thuần túy hay không? Điều này cần được theo dõi sát sao.
Bài học từ thất bại này rất rõ ràng: token hoá nội dung không tạo ra giá trị bền vững. Cộng đồng xây dựng trên nền tảng đầu cơ sẽ rời bỏ khi lợi nhuận biến mất. Base đã mất hai năm và một lượng lớn tài nguyên để nhận ra điều đó. Nhưng việc dũng cảm thừa nhận sai lầm, và nhanh chóng chuyển hướng sang một thị trường có nhu cầu thực sự, là một dấu hiệu tích cực. Câu hỏi còn lại là: Liệu 'tiền tốt hơn' – stablecoin và thanh toán phi biên giới – có đủ sức mang làn sóng người dùng tiếp theo lên chuỗi? Hay Base lại một lần nữa phải đối mặt với một cú đấm khác? Chúng ta sẽ có câu trả lời trong vòng 6 tháng tới, khi những sản phẩm đầu tiên của chiến lược mới được tung ra.


