
Sequoia đang rời bỏ blockchain để chạy theo AI: Một cuộc đại dịch chuyển vốn và những tín hiệu tàn nhẫn cho thị trường crypto
Trần Xuân
Tối qua, tôi mở Etherscan và lần theo một dòng tiền từ ví của một quỹ đầu tư mạo hiểm nổi tiếng. 250.000 USDC được chuyển đến một địa chỉ mới kèm ghi chú nội bộ: “cho vòng hạt giống AI”. Không phải cho một giao thức DeFi, không phải cho một nền tảng NFT. Một công ty phần mềm truyền thống, ba nhân viên, một mô hình ngôn ngữ chưa ra mắt. Năm 2021, cùng một quỹ này đã mua token của một dự án NFT không có sản phẩm. Bây giờ họ mua cổ phần của một chatbot không có doanh thu. Sự khác biệt? Một trong số đó đang — hoặc từng — được định giá hàng tỷ đô. Còn cái còn lại chỉ là một chiếc ví đang chảy máu.
Đừng vội nói rằng đây là bài viết về sự kết thúc của blockchain. Đây là bài viết về việc những kẻ mạnh nhất đã đổi phe. Đây là bài viết về dòng vốn — thứ ròng rã mười năm qua vẫn nuôi dưỡng giấc mơ phi tập trung — đang bị rút cạn từng giọt một.
Sequoia Capital, quỹ đầu tư mạo hiểm lâu đời và quyền lực nhất tại Thung lũng Silicon, đã từng là một trong những nhà tài trợ lớn nhất của thị trường tiền mã hóa. Họ dẫn đầu vòng đầu tư vào FTX. Họ đặt niềm tin vào Solana. Họ rót hàng trăm triệu đô vào các giao thức layer 1, layer 2, và những sàn giao dịch phi tập trung. Nhưng năm 2022 thay đổi tất cả. Sự sụp đổ của FTX không chỉ làm thủng túi tiền của họ; nó phá hủy một niềm tin mù quáng rằng “crypto là tương lai của tài chính”. Khi hai đối tác trẻ là Lin và Grady lên nắm quyền lãnh đạo vào năm 2025, họ không cần phải tuyên bố khai tử blockchain. Họ chỉ cần một hành động cụ thể: tái cấu trúc đội ngũ đầu tư, chuyển toàn bộ những người từng theo dõi token thành những người theo dõi mô hình ngôn ngữ.
Nhìn vào dữ liệu gọi vốn mà tôi tự tổng hợp từ các hồ sơ công khai, bức tranh trở nên lạnh lùng một cách kỳ lạ. Trong nửa đầu năm 2026, Sequoia tham gia 23 vòng gọi vốn AI với tổng số tiền 2,1 tỷ đô la Mỹ. Con số đó lớn hơn tổng số vốn họ đổ vào crypto trong toàn bộ giai đoạn 2017-2025. Trong cùng kỳ, họ không tham gia một vòng đầu tư token nào đáng kể. Không phải hay ho gì khi nói rằng họ “đa dạng hóa danh mục”. Họ đơn giản là không còn tin vào những lời hứa về một nền kinh tế phi tập trung nữa.
Và điều đó, bạn ạ, mới thực sự là tin tức.
Trong suốt nhiều năm, cộng đồng blockchain luôn tự an ủi rằng “dòng tiền thông minh” rồi sẽ quay trở lại. Rằng những quỹ lớn như Sequoia, a16z, Paradigm chỉ đang tạm thời rút lui khi thị trường bear. Nhưng khi tôi nhìn vào lịch sử các giao dịch trên chuỗi của những quỹ này, tôi thấy một thứ khác: sự bán tháo có tổ chức. Từ năm 2023 đến 2025, họ bán token của các dự án từng là niềm tự hào của mình. Họ convert sang USDC, sang ETH, rồi chuyển sang các quỹ ETF AI truyền thống bên ngoài blockchain. Họ không nói với bạn rằng họ bỏ đi. Họ chỉ âm thầm rút lui và để cơn bão thanh khoản quét qua.
Với tư cách là một người đã dành mùa hè 2020 để audit hợp đồng thông minh của 0x Protocol và nhận 5 ETH bounty, tôi không lạ gì những dự án chết vì thiếu vốn. Nhưng điều đang diễn ra bây giờ không giống bất kỳ chu kỳ nào trước đó. Trước kia, khi thanh khoản cạn, người ta vẫn có thể trông cậy vào các quỹ cộng đồng, vào những nhà đầu tư nhỏ lẻ, vào sự lạc quan lan truyền trên Twitter. Còn bây giờ, các tổ chức lớn nhất hành tinh đang gắn chặt danh tiếng của họ với AI. Họ không chỉ đầu tư; họ đang tuyên truyền. Mỗi một khoản đầu tư AI là một thông điệp gửi đến thị trường: rằng blockchain là một ngõ cụt, và rằng trí tuệ nhân tạo mới là tương lai mà con người nên đặt cược vào.
Tôi có một ký ức khá buồn cười từ năm 2022, khi tôi phát hiện lỗi oracle manipulation trong hợp đồng của một giao thức lending tên FlashLend. Khi tôi công bố bằng chứng, đội ngũ phát triển không chối bỏ. Họ chỉ nói với tôi rằng “ngành của chúng tôi đang khó khăn, đừng đạp thêm”. Tôi đã không nghe. Tôi publish một thread trên Twitter với số block, với link contract, và với một phân tích chi tiết về cách một oracle phi tập trung có thể bị thao túng bởi một liquidity pool chỉ có 500.000 USD. Kết quả là một số người thoát được, một số người mất tiền. Nhưng điều tôi học được sâu sắc hơn là: trong thế giới tài chính, lòng tốt không bao giờ dừng dòng chảy vốn. Dòng vốn chảy về nơi có lợi nhuận. Và bây giờ, AI đang cho thấy lợi nhuận.
Đừng hiểu lầm tôi. Sequoia không ngu ngốc. Họ là một trong những quỹ thành công nhất lịch sử, và việc họ dồn sức vào AI không phải vì họ sợ bỏ lỡ. Họ nhìn thấy doanh thu thực tế: OpenAI được định giá hàng trăm tỷ đô, Anthropic tăng trưởng theo cấp số nhân, các công ty bán chip như Nvidia tạo ra lợi nhuận khủng khiếp. Trong khi đó, hầu hết các giao thức blockchain vẫn đang loay hoay với câu hỏi “làm sao để thu hút người dùng thực sự”. Một giao thức DEX có thể giữ hàng tỷ TVL, nhưng nó không tạo ra lợi nhuận biên như một công ty phần mềm AI. Điều đó là sự thật, dù có đắng cay đến mấy.
Nhưng hãy để tôi mổ xẻ thêm một chút, vì nếu chỉ dừng lại ở “crypto thua AI”, thì bài viết này chẳng khác gì những lời than vãn trên mạng. Có một chi tiết kỹ thuật quan trọng mà hầu hết mọi người bỏ qua: Sequoia không rời bỏ blockchain vì họ ghét công nghệ này. Họ rời bỏ blockchain vì họ nhận ra rằng các mô hình đầu tư truyền thống của họ không thể áp dụng vào các tài sản phi tập trung. Token là một loại tài sản được giao dịch 24/7, có thanh khoản toàn cầu, và có thể bị thao túng bởi bất kỳ ai sở hữu đủ số lượng. Khi một quỹ VC đầu tư vào một công ty AI, họ có thể nắm giữ cổ phần, ngồi trong hội đồng quản trị, và áp đặt các điều kiện quản trị. Khi họ đầu tư vào một token, họ chỉ là một whale — dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công từ những con cá voi khác, trước sự bất ổn của thị trường, và trước những lỗ hổng smart contract mà tôi đã dành cả sự nghiệp để phanh phui.
Đó là lý do tại sao, trong mắt tôi, cuộc dịch chuyển vốn từ crypto sang AI của Sequoia không chỉ là một quyết định đầu tư. Đó là một tín hiệu cấu trúc: các tổ chức lớn không còn coi blockchain là một lớp giá trị có thể nắm giữ lâu dài, mà là một mảnh đất hoang để thử nghiệm. Họ vào khi có làn sóng hype, họ rút khi nhận ra rằng việc bảo vệ một token không giống với việc bảo vệ một công ty. Họ để lại phía sau một hệ sinh thái gồm những nhà phát triển trung thành với lý tưởng, nhưng lại thiếu tiền để trả tiền thuê máy chủ.
Tôi nhớ năm 2021, khi Bored Ape Yacht Club clone tăng volume đột biến trên OpenSea. Tôi dùng Dune Analytics để tái tạo lại luồng giao dịch trong 48 giờ, và phát hiện ra 85% volume đến từ ba ví duy nhất. Đó là wash trading, một hình thức rửa tài sản tinh vi. Khi tôi báo cáo nội bộ, đồng nghiệp nam của tôi có thái độ khá khó chịu, nhưng họ không thể phản bác vì tôi có số block và dữ liệu. Câu chuyện đó dạy tôi một bài học: khi thị trường đi xuống, không có gì lộng lẫy hơn một câu chuyện. Còn Sequoia, họ cũng đang viết một câu chuyện. Và câu chuyện của họ có tên là AI.
Nhưng có một nghịch lý mà ít người nhắc đến. Chính sự rời bỏ của những quỹ lớn lại có thể là điều tốt nhất cho blockchain. Hãy nghĩ mà xem: trong những năm qua, các giao thức crypto đã trở nên lười biếng. Họ dựa vào nguồn tài trợ của các VC để duy trì sự sống mà không cần tạo ra giá trị thực sự. Họ tung ra token với lời hứa “sẽ có hệ sinh thái”, rồi để vốn chảy vào các sàn giao dịch, rồi chết dần mòn khi hype tan biến. Sequoia rời đi nghĩa là một nguồn tiền dễ dãi đã biến mất. Nghĩa là những dự án vô dụng sẽ không bao giờ được cứu vớt bởi một vòng Series B hào nhoáng. Nghĩa là những nhà phát triển thực sự có sản phẩm, có người dùng, có doanh thu, sẽ phải đứng lên và cạnh tranh bằng năng lực thay vì bằng mối quan hệ.
Điều này nghe có vẻ ngược đời, nhưng hãy nhìn lại lịch sử. Ethereum được xây dựng trong bối cảnh không có sự hậu thuẫn của các quỹ lớn như Sequoia. Bitcoin được tạo ra bởi một cá nhân ẩn danh, không cần bất kỳ ai chấp thuận. Sự phi tập trung không bao giờ đến từ việc xin tiền từ những người nắm giữ trung tâm. Nó đến từ cộng đồng, từ những người dùng thực sự cần một hệ thống không bị kiểm soát. Nếu Sequoia ở lại, blockchain có rủi ro trở thành một công viên giải trí của các quỹ đầu tư, nơi mà các dự án chỉ tồn tại để bán token cho những người đến sau. Còn khi họ rời đi, chúng ta buộc phải trả lời câu hỏi: điều gì còn lại khi không còn tiền của các quỹ?
Tôi sẽ không giả vờ rằng tôi có câu trả lời hoàn hảo. Nhưng từ góc nhìn của một on-chain detective, tôi thấy rõ rằng hệ sinh thái đang được thanh lọc. Trong sáu tháng đầu năm 2026, tôi theo dõi một mô hình do tôi xây dựng bằng Python, kết hợp machine learning với dữ liệu on-chain, để phát hiện các hành vi giật cầu. Mô hình của tôi tìm thấy 12 vụ tấn công giả mạo trong 6 tháng, và nhờ đó, các đối tác của tôi tiết kiệm được khoảng 5 triệu USD. Nhưng đồng thời, mô hình cũng chỉ ra một xu hướng đáng sợ: số lượng các hợp đồng được tạo ra mỗi ngày giảm mạnh, trong khi số dư stablecoin trên các sàn giao dịch phi tập trung cũng giảm tương ứng. Không phải vì người ta không cần blockchain. Mà vì người ta không còn muốn đặt cược vào những thứ không tạo ra tiền.
Điều này đưa tôi đến một góc nhìn mà tôi gọi là “contrarian” trong bài viết hôm nay: phe bò của AI có thể đúng, và nếu họ đúng, thì blockchain sẽ phải tìm một vị trí mới trong hệ sinh thái công nghệ toàn cầu. Không phải là người thay thế internet, không phải là người thay thế tài chính truyền thống. Có lẽ chỉ là một tầng thanh toán, một lớp bảo mật, hay một công cụ để xác minh tính xác thực của thông tin trong một thế giới ngập tràn nội dung do AI tạo ra. Nếu blockchain không thể thích nghi với điều này, nó sẽ trở thành một thứ đồ cổ công nghệ, giống như những mạng máy tính trước thời đại internet. Còn nếu thích nghi được, nó sẽ sống sót — không phải với tư cách một ngôi sao sáng, mà với tư cách một hệ thống nền tảng thầm lặng.
Vậy câu hỏi không phải là “Sequoia đúng hay sai”. Mà là chúng ta, những người đang xây dựng, có đủ tỉnh táo để đọc những tín hiệu từ dòng tiền hay không. Tôi không nói về những biến động giá ngắn hạn. Tôi đang nói về việc các quỹ đầu tư lớn, những người từng là bệ đỡ cho toàn bộ giấc mơ crypto, đã quyết định đặt cược vào một công nghệ khác. Đó là một sự thật lạnh lùng. Nhưng đối với tôi, sự thật luôn dễ chịu hơn sự lừa dối.
Cảnh báo cuối cùng của tôi dành cho các nhà phát triển blockchain: đừng cầu xin vốn từ những kẻ đã quay lưng. Hãy xây dựng các ứng dụng mà bạn thực sự muốn dùng, hãy phục vụ những người dùng thực sự, hãy tạo ra doanh thu từ những người không bao giờ nghe đến Sequoia. Bởi vì nếu bạn phụ thuộc vào sự hào phóng của các VC, bạn sẽ chết khi họ đi tìm một câu chuyện hay hơn. Còn nếu bạn phụ thuộc vào cộng đồng, bạn có thể không giàu nhanh, nhưng bạn sẽ không bao giờ bị bỏ rơi.
Cuối cùng, một câu hỏi cho bạn: khi Sequoia rút đi, bạn còn lại gì ngoài niềm tin?