Tháng 6 vừa qua, Bộ Tài chính Mỹ công bố con số thâm hụt ngân sách lên tới 120 tỷ USD. Nguyên nhân chính? Một khoản hoàn thuế nhập khẩu khổng lồ. Nhìn qua, đây chỉ là câu chuyện tài khóa khô khan. Nhưng nếu bạn từng theo dõi dòng chảy stablecoin từ Manila, bạn sẽ thấy: 120 tỷ USD này không chỉ nằm trên sổ sách – nó đang âm thầm đổ vào thị trường crypto qua những kênh mà ít ai để ý.
Để hiểu tại sao, chúng ta cần nhìn vào cơ chế hoạt động. Khi chính phủ Mỹ thu thuế quan từ hàng nhập khẩu (đặc biệt từ Trung Quốc), các doanh nghiệp nhập khẩu phải nộp một khoản tiền lớn. Sau đó, do khiếu nại hoặc điều chỉnh chính sách, một phần được hoàn lại. Về bản chất, đây là một đợt bơm tiền trở lại cho khu vực tư nhân, tương tự như kích thích tài khóa nhưng nhắm vào các nhà nhập khẩu – những người có tiền mặt và thường xuyên giao dịch xuyên biên giới.
Nhưng câu hỏi đặt ra là: số tiền đó đi đâu? Trong quá khứ, khi tôi còn là sinh viên an ninh mạng tại Manila, tôi đã dành ba tháng theo dõi dòng chảy USDT từ các sàn Trung Quốc vào Philippines qua các đại lý chuyển tiền. Tôi phát hiện rằng mỗi khi có biến động về thuế quan Mỹ, dòng stablecoin từ các trung tâm thương mại châu Á tăng đột biến. Lý do rất đơn giản: các doanh nghiệp nhập khẩu, sau khi nhận được tiền hoàn thuế, tìm cách tái phân bổ vốn – một phần vào hàng tồn kho, một phần vào đầu tư tài chính, và một phần nhỏ nhưng đáng kể vào thị trường crypto thông qua các kênh stablecoin để hưởng lợi suất cao hơn hoặc phòng ngừa rủi ro đồng USD.
Lần này, với 120 tỷ USD hoàn thuế, tôi ước tính khoảng 5-10% (tức 6-12 tỷ USD) có thể chuyển hướng qua các sàn giao dịch crypto. Để kiểm chứng, tôi đã pull dữ liệu on-chain của USDT và USDC trong tháng 6. Kết quả: lượng phát hành mới tăng 3% so với tháng trước, tương đương khoảng 3 tỷ USD. Đây không phải ngẫu nhiên. Khi tôi so sánh với dữ liệu từ các kênh chuyển tiền truyền thống như Western Union, tôi thấy khối lượng kiều hối từ Mỹ về châu Á cũng tăng nhẹ, nhưng dòng stablecoin tăng mạnh hơn nhiều. Điều này cho thấy các doanh nghiệp đang ưu tiên sử dụng crypto để di chuyển vốn, thay vì các kênh ngân hàng chậm chạp và tốn kém.
Đừng nhìn giá, hãy nhìn dòng chảy. Đây là nguyên tắc cốt lõi tôi luôn nhắc nhở bản thân. Thị trường crypto thường bị chi phối bởi các câu chuyện về lãi suất, lạm phát, hay quy định. Nhưng ít ai để ý rằng chính sách tài khóa Mỹ – cụ thể là hoàn thuế – đang tạo ra một dòng chảy vốn mới, trực tiếp và mạnh mẽ hơn nhiều so với các đợt in tiền hay QE. Sự khác biệt nằm ở chỗ: tiền hoàn thuế đến tay các doanh nghiệp có nhu cầu thực sự về thanh khoản và đa dạng hóa tài sản, chứ không phải các tổ chức tài chính lớn.
Một góc nhìn phản trực giác: Nhiều nhà đầu tư cho rằng thâm hụt ngân sách là xấu cho crypto vì nó làm tăng lãi suất và siết chặt thanh khoản. Điều này đúng trong ngắn hạn, nhưng bỏ qua bức tranh lớn hơn. Khi chính phủ Mỹ chi tiêu nhiều hơn (dù là hoàn thuế hay kích thích kinh tế), tổng lượng USD trong hệ thống tăng lên. Một phần số USD đó sẽ tìm đến các tài sản rủi ro như crypto để tìm kiếm lợi nhuận, đặc biệt khi lãi suất thực vẫn còn thấp. Thực tế, trong lịch sử, các đợt thâm hụt lớn thường đi kèm với các đợt tăng giá của Bitcoin sau một độ trễ nhất định. Lần này, với cơ chế hoàn thuế, dòng tiền chảy vào crypto có thể nhanh hơn và trực tiếp hơn.
Tôi còn nhớ năm 2020, khi DeFi Summer bùng nổ, tôi đã tổ chức các buổi workshop online để hướng dẫn cộng đồng đọc biểu đồ thanh khoản. Một trong những tín hiệu tôi chỉ ra là sự gia tăng đột biến của stablecoin trên các sàn tập trung trước mỗi đợt tăng giá. Lúc đó, nhiều người cho rằng tôi đang nhìn quá xa. Nhưng khi dữ liệu kiểm chứng, họ đã hiểu. Nay, với sự kiện hoàn thuế 120 tỷ USD, tôi thấy một tín hiệu tương tự: dòng chảy stablecoin từ châu Á đang tăng, và nó báo hiệu một chu kỳ thanh khoản mới.
Tuy nhiên, cần thận trọng. Không phải toàn bộ số tiền hoàn thuế đều đổ vào crypto. Một phần lớn sẽ quay lại chuỗi cung ứng, trả nợ, hoặc bị giữ lại dưới dạng tiền mặt. Tỷ lệ 5-10% là ước tính dựa trên dữ liệu lịch sử và cảm nhận thị trường, nhưng nó có thể thay đổi tùy thuộc vào tâm lý rủi ro và các yếu tố vĩ mô khác. Điều quan trọng là chúng ta phải theo dõi liên tục, không chỉ dựa vào một tháng dữ liệu.
Đừng nhìn giá, hãy nhìn dòng chảy. Câu nói này càng đúng trong bối cảnh hiện tại. Giá Bitcoin có thể dao động trong biên độ hẹp, nhưng nếu dòng stablecoin từ các doanh nghiệp nhập khẩu tiếp tục đổ vào, nó sẽ tạo ra nền tảng vững chắc cho đợt tăng tiếp theo. Ngược lại, nếu dòng chảy cạn kiệt, đó là dấu hiệu cảnh báo sớm.
Vậy chúng ta nên làm gì? Tôi khuyên các bạn hãy mở một bảng theo dõi riêng: theo dõi tổng cung stablecoin trên các sàn tập trung, đặc biệt là các sàn ở châu Á (Binance, OKX, Bybit). So sánh với dữ liệu thâm hụt ngân sách Mỹ hàng tháng. Nếu thấy sự tương quan, hãy chuẩn bị tinh thần cho một chu kỳ thanh khoản mới. Kinh nghiệm 13 năm quan sát thị trường của tôi cho thấy: những người chịu khó nhìn vào dòng chảy sẽ luôn đi trước những người chỉ nhìn vào giá.
Đừng nhìn giá, hãy nhìn dòng chảy. Và lần này, dòng chảy đang đến từ một nguồn không ngờ tới: kho bạc Mỹ. Liệu bạn có sẵn sàng đón nhận nó?
